Jan Frycz

Powiązane osoby:

Adam Potocki Marek Czerski

Produkcje w których wystąpił:

Odwróceni , Magda M. ,

W latach  1989- 2006 był aktorem Teatru Starego w Krakowie. Od roku 2006 jest aktorem Teatru Narodowego w Warszawie. W latach 80., i później, stworzył wiele docenionych przez krytykę i publiczność ról w przedstawieniach m.in. Krystiana Lupy, Jerzego Grzegorzewskiego i Jerzego Jarockiego. Równie dobrze czuje się w repertuarze klasycznym, co eksperymentalno-awangardowym.

Film upomniał się o niego dopiero w latach 90. Grywa bohaterów różnego typu, od życiowych nieudaczników, przerysowanych desperatów, makiawelicznych despotów, po spokojnych, wyciszonych neurotyków. Jest jednym z najbardziej aktywnych i najpopularniejszych polskich aktorów początku XXI wieku. Najciekawsze kreacje stworzył w filmach „Pożegnanie jesieni", „Egoiści", „Tam i z powrotem", „Pornografia" (nagroda na FPFF w Gdyni i Orzeł), „Pręgi" (Orzeł) oraz „Bezmiar sprawiedliwości".

W teatrze zadebiutował w 1978 roku rolą Edmunda w „Ślubach panieńskich" Aleksandra Fredry w reżyserii Mikołaja Grabowskiego na deskach krakowskiego Teatru im. Juliusza Słowackiego.

Po studiach należał do zespołu scen warszawskich: Teatru Narodowego (1982-1983) oraz Teatru Polskiego (1983-1984). Od 1984 do 1989 roku był aktorem Teatru im. Słowackiego w Krakowie, a w 1989 roku związał się z Teatrem Starym. W 2006 roku przeszedł do Teatru Narodowego w Warszawie. W 2007 roku zagrał tragikomiczną postać Iwana Nikołajewicza Zachedryńskiego w „Miłości na Krymie" Sławomira Mrożka w reżyserii Jerzego Jarockiego.
Przez wielu recenzentów i krytyków teatralnych uważany jest za jednego z najwybitniejszych aktorów swojego pokolenia. W swoim bogatym dorobku ma wiele ról z rosyjskiej klasyki, m.in. Pieriedonowa w „Małym biesie" Sołoguba (1985), Astrowa w „Wujaszce Wani" (1993) i Wierszynina w „Trzech siostrach" (2001) Antona Czechowa, Pozdnyszewa w „Sonacie kreutzerowskiej" Lwa Tołstoja (1998). U Krystiana Lupy zagrał Iwana w „Braciach Karamazow" Fiodora Dostojewskiego (1990 i 1999) oraz Poncjusza Piłata w „Mistrzu i Małgorzacie" Michaiła Bułhakowa (2002).

Z Lupą współpracował wielokrotnie. Zagrał w jego „Nadobnisiach i koczkodanach" Witkacego (1977), „Malte albo tryptyku marnotrawnego syna" według prozy Rilkego (1991) i,  przede wszystkim, w „Lunatykach. Eschu, czyli Anarchi" Brocha (1995), gdzie, zdaniem wielu recenzentów, stworzył jedną z najlepszych ról w całej swojej karierze.

Wystąpił również w klasyce literatury polskiej (m.in. Sawa w „Śnie srebrnym Salomei" Juliusza Słowackiego, 1992; ksiądz Piotr w „Dziadach" Adama Mickiewicza 1995) oraz światowej (m.in. Lear w „Królu Learze" Williama Szekspira 2000; Mozart w „Amadeuszu "Petera Shaffera; Adrian Leverkuhn w „Doktorze Faustusie" Thomasa Manna).

Aktor pojawia się również w Teatrze Telewizji. Grał w przedstawieniach m.in. Kazimierza Kutza (Astrow w „Wujaszku Wani", 1994), Andrzeja Domalika (Mikołaj w „Płatonowie" Czechowa, 1992), Laco Adamíka (Edyp w „Królu Edypie" Sofoklesa, 1992), Jana Englerta (Hamlet w „Hamlecie"1985, Iwanow w "Iwanowie", 1995; Marek Antoniusz w „Juliuszu Cezarze", 2005) czy Krystyny Jandy (Gilles w „Małych zbrodniach małżeńskich", 2005).

Na ekranie zadebiutował w „Dagny" (1976) Haakona Sandoya. W drugiej połowie lat 70. i w latach 80. skupił się głównie na pracy w teatrze, w filmie grywał niewiele, najczęściej role epizodyczne. Pamiętane role z tego okresu to: infantylny, egoistyczny uwodziciel w „Zielonej miłości" (1978) Stanisława Jędryki, brutalny ubek w „Wiernych bliznach" (1981) i słaby dorobkiewicz w „Wielkim Szu" (1982) Sylwestra Chęcińskiego.

Najciekawsze i najbardziej doceniane role filmowe stworzył w latach 90. i później. Grywał bohaterów bardzo różnego typu. Najbardziej wyraziste kreacje Frycza to postaci skupionych, tłumiących emocje neurotyków. Uznanie przyniosła mu odważna rola egzaltowanego, wypalonego homoseksualisty w „Egoistach" (2000) Mariusza Trelińskiego, a także zagubionego na granicy snu i rzeczywistości, przedwojennego inteligenta w „Pożegnaniu jesieni" (1990) również Trelińskiego, zdesperowanego partyzanta w „Tam i z powrotem"(2001)Wojciecha Wójcika, pułkownika, który w czasie II wojny światowej popada w depresję i nie może dalej walczyć w „Pornografii" (2003) Jana Jakuba Kolskiego, despotycznego ojca w „Pręgach" (2004) Magdaleny Piekorz oraz makiawelicznego adwokata w „Bezmiarze sprawiedliwości" (2006) Wiesława Saniewskiego. Popularność zdobył dzięki postaci amanta w „Damie kameliowej" (1994) Jerzego Antczaka.

Bardzo często pojawia się na drugim planie i w epizodach, w produkcjach zarówno ambitnych (Jerzy w „Spisie cudzołożnic" Jerzego Stuhra, Jefimow w „Łagodnej" Trelińskiego, malarz Jeremi w „Dwu księżycach" Andrzeja Barańskiego, komendant w „Czarnych słońcach" Zalewskiego), jak i tych przeznaczonych dla masowego widza (mąż Judyty w komedii romantycznej „Nigdy w życiu!", Bobicki w „Zakochanych", nierozgarnięty bandyta w „To ja, złodziej", producent disco polo w „Kochaj i rób co chcesz". Nie unika seriali, chociaż konsekwentnie rezygnuje z gry w długich tasiemcach i operach mydlanych.